Princenhage en de Van Goghs

Vincent van Gogh

Princenhage heeft een hechte band met de familie Van Gogh. Drie generaties Van Gogh zijn door werk en wonen verbonden geweest met dit dorp.

Kunstenaar Vincent van Gogh (Zundert, 30 maart 1853 – Auvers-sur-Oise in Frankrijk, 29 juli 1890) woonde als kind met zijn ouders in Etten, waar zijn vader dominee was. Zijn oom Vincent woonde in Princenhage.

Zelfportret van Vincent van Gogh met een hoed op. Geschilderd met duidelijk zichtbare penseelstreken.
Zelfprotret van kunstschilder Vincent van Gogh
St Martinuskerk in Princenhage
Sint Martinuskerk in Princenhage

Grootvader en vader van Vincent van Gogh

De grootvader van Vincent was van 1822 tot 1888 dominee van de Grote Kerk in Breda. De vader van Vincent preekte wel eens in de Johanneskerk in Princenhage.

Vincent bezocht de St. Martinuskerk. Daar vond hij het avondlicht zo mooi door de ramen schijnen op de vrouwen met de witte kappen en de mannen met de donkere petten.

Kunsthandelaar Oom Vincent

Oom Vincent was kunsthandelaar bij Goupil in Parijs. In Princenhage heeft hij Huize Mertersem, verwijzend naar de plaatsnaam van Princenhage in middeleeuwen, laten bouwen. In Huize Mertersem had hij een eigen kunstgalerie. Hier ontstond Vincents belangstelling voor kunst. Hij kreeg van zijn oom ook zijn eerste schilderkist.

Hij kwam regelmatig bij zijn Oom Cent en tante Cornelia. Het huis staat er nog op de kruising van de Haagweg/Esserplein.

huize mertensem op de Haagweg in princenhage
Huize Mertersem
Grafsteen van familie Van Gogh op begraafplaats Haagveld in Princenhage

Begraafplaats Het Haagveld

Samen met zijn vrouw is oom Vincent begraven op de begraafplaats Het Haagveld.

Hier zijn ook de grootvader van Vincent van Gogh (1789-1874) en zijn vrouw Elizabeth Vrijdag begraven.

Het graf is nog altijd te bezoeken.

Familiefoto’s Van Gogh

Linksboven twee foto’s van zijn grootvader als dominee. Daarnaast zijn vrouw Elisabeth Vrijdag.
Vervolgens Vincent de kunsthandelaar en tante Cornelia. Het jeugdportret van Vincent op 18-jarige leeftijd en de schets die hij toen maakte van zijn opa.

Stoeptegels Van Gogh  

Verspreid door de stad liggen achtentwintig opvallende hardstenen tegels. Ze liggen onder meer op de Haagweg schuin tegenover de begraafplaats het Haagveld en op het Van Coothplein bij Café Belgique voor de deur. Op de tegels zijn drie mannen te zien in een bronzen schijf.

Navraag leert dat de mannen op deze tegels de drie Vincents van Gogh zijn. Lidy Meier van Het Gele Huis in Princenhage heeft het initiatief genomen om deze tegels te leggen bij bepaalde plekken langs de Van Gogh-route in Breda.

donkere stoeptegel met 3 hoofden, de drie vincents van Gogh in brons
ontwerp voor stoeptegel met 3 hoofden, de drie vincents van Gogh

In die Van Gogh-route staat de relatie centraal tussen Vincent, zijn oom en zijn grootvader. De tegels liggen bijna in een rechte lijn vanaf de Haagsemarkt over de Haagweg richting de Grote Markt, naar de Catharinastraat en het Station. Ze dragen bij aan het historisch besef over Vincent van Gogh in Breda en Princenhage. Vincent was als kind al een echte wandelaar. Zo moest hij bijvoorbeeld vanuit Etten naar Tilburg lopen om naar school te gaan.